Onteigening en Rechtsherstel

Deze collectie bevat de afgeronde onderzoeken naar Joodse onteigeningen en rechtsherstel voor meer dan vijftig Nederlandse gemeenten. Door de Duitse bezetter zijn in Nederland duizenden panden en kavels van Joodse burgers afgenomen en deels doorverkocht. In de afgelopen jaren bleek bij onderzoek naar deze onteigeningen voor een aantal grote steden dat Nederlandse gemeentebesturen hierin zowel tijdens als na de oorlog een negatieve rol gespeeld hebben door bij te dragen aan de uitvoering van deze onteigeningen, en in enkele gevallen door zelf panden op te kopen, maar ook in het naoorlogse proces van rechtsherstel door vorderingen van onbetaalde gemeentebelastingen (zie documentatiebestand voor meer info). In opdracht van Nederlandse gemeentebesturen heeft het team van Advies & Actualiteit (de denktank voor onderzoek in opdracht door de sectie Politieke Geschiedenis aan de Radboud Universiteit) onderzocht in hoeverre bij de onteigening van Joods vastgoed en bij het rechtsherstel in deze gemeenten sprake is geweest van verwijtbaar handelen door het toenmalige gemeentebestuur. De A&A-onderzoeksmethode bestaat uit een divers bronnencorpus met onder andere de gedigitaliseerde Verkaufsbücher, het kadaster, notulen van de gemeenteraad en burgemeester & wethouders, zogeheten 'beheerdossiers' van het Nederlands Beheersinstituut en berichtgeving in regionale kranten. Van de rapporten in deze collectie zijn er twintig door Advies en Actualiteit uitgevoerd. De andere rapporten behandelen hetzelfde vraagstuk, maar staan los van de Radboud Universteit en zijn uitgevoerd door andere onderzoekers via hun eigen methode. Soms in opdracht van gemeenten, soms uit eigen initiatief.